Rozwój koordynacji wzrokowo- ruchowej dzieci

Artykuł opracowany przez Alicję Droździk w oparciu o artykuł- Katarzyny Gromady

 Koordynacja wzrokowo-ruchowa jest to umiejętność koordynacji ruchów całego ciała, bądź jego części z ruchami gałek ocznych.

Zaburzona koordynacja wzrokowo-ruchowa u dzieci w wieku przedszkolnym objawia się małą precyzją ruchów i trudnościami w czasie wykonywania prostych zadań. Dzieci te nieprawidłowo trzymają ołówek, niechętnie rysują, często nie kończą swoich prac. Ich rysunki charakteryzują się uproszczoną formą i niskim poziomem graficznym. Prace robią wrażenie niedbale wykonanych. Budowle z klocków wykonane przez te dzieci łatwo rozpadają się z powodu wadliwej konstrukcji, dlatego dzieci te niechętnie budują z klocków. Często psują i niszczą zabawki lub przedmioty codziennego użytku. Podczas zajęć plastycznych niezręcznie wycinają, szarpią papier. Nadmierne napięcie mięśniowe powoduje zbyt silny nacisk ołówka lub długopisu, łamanie kredek.

 Jednym z wielu czynników warunkującym powodzenia szkolne dziecka jest jego dojrzałość w momencie rozpoczęcia nauki. Niedostateczne przygotowanie dzieci do szkoły powoduje w konsekwencji trudności i niepowodzenia szkolne. Sprawność manualna, synteza i analiza wzrokowa są to umiejętności niezmiernie potrzebne w toku wykonywania przez dziecko różnorodnych czynności, szczególnie w czasie nauki pisania gdyż w procesie pisania zaangażowane są spostrzeżenia wzrokowe i kinestetyczno-ruchowe dziecka. Dzieci o niskim poziomie koordynacji wzrokowo-ruchowej mają trudności w poprawnym pisaniu. Poza tym dzieci te popełniają inne charakterystyczne błędy takie jak : opuszczanie drobnych elementów graficznych, znaków interpunkcyjnych, a także niewłaściwe umieszczenie wyrazów w liniaturze.

 W wyższych klasach uczniowie posiadający zaburzoną koordynację wzrokowo-ruchową popełniają również błędy ortograficzne. W późniejszych latach nauki szkolnej dzieci te natrafiają na duże trudności w nauce np. geografii i  geometrii.

 Koordynacja wzrokowo-ruchowa nie jest umiejętnością wrodzoną. Rozwija się i doskonali poprzez systematyczne ćwiczenia. Uwzględniając to stwierdzenie chciałabym zasugerować rodzicom główne zasady postępowania motywujące dziecko do podejmowania systematycznych ćwiczeń.

 Zabawy rozwijające sprawność manualną i koordynacje wzrokowo-ruchową:

 Ø  podrzucanie, rzucanie do celu i chwytanie piłeczki, woreczka, małych i większych obręczy, żonglowanie-konkursy,

 Ø  ugniatanie jedną ręką kulek z papieru, tworzenie kompozycji przestrzennych,

 Ø  przewlekanie wg wzoru kolorowego sznurka w podziurawionej tekturce (szycie bez igły),

 Ø  nawlekanie korali, wiązanie i rozwiązywanie supełków-tworzenie „biżuterii”,

 Ø  wyginanie drucików, tworzenie „rzeźb”,

 Ø  szycie i wyszywanie prostych wzorów,

 Ø  wydzieranie, wycinanie (dowolne, wg wzoru, wzdłuż perforacji…),

 Ø  modelowanie z plasteliny, gliny, modeliny, gipsu, wosku, mas ciastowatych (organizacja wystawy młodego artysty!),

 Ø  układanie wzorów na płaszczyznach pokrytych klejem z drobnych elementów (kamyki, fasola, patyczki…),

 Ø  ćwiczenia rozluźniające np. „spacerowanie” paluszkami, wystukiwanie palcami lub dłonią po stole rytmów, zaciskanie i rozwieranie dłoni „na czas”,

 Ø  rysowanie i malowanie- początkowo dziecko powinno malować na dużych powierzchniach, należy zwracać uwagę na sposób trzymania przyborów,

 Ø  i używanie różnych narzędzi (pędzle, kreda, węgiel, kredki świecowe, mazaki.)

 Ø  kalkowanie, pogrubianie linii rysunków,

 Ø  rysowanie kolorowymi przyborami szlaków litero podobnych i wzorów z elementami liter,

 Ø  rysowanie na siatce kratkowej i w liniach,

 Ø  układanie historyjek obrazkowych.

 Aby ćwiczenia spełniły swoją rolę, rodzice powinni przestrzegać następujących zaleceń:

         stosowane ćwiczenia muszą być różnorodne i urozmaicone,

         żadne ćwiczenie nie powinno trwać dłużej niż 10 minut,

         ćwiczenie należy przerwać w momencie, gdy dziecko jest zmęczone, grymasi,

         w razie trudności dziecku należy pomóc w wykonaniu ćwiczenia,

         zawsze należy ćwiczenia doprowadzać do końca.

 Bibliografia:

 1.             Dąbrowska E., Naturalna stymulacja koordynacji wzrokowo-ruchowej jako warunek dobrego przygotowania dzieci do nauki pisania i czytania, „Wychowanie Przedszkolne”;

 2.            Spionek H., „Zaburzenia psychoruchowego rozwoju dziecka”, Warszawa 1965.